Verbinding

Googelen op ‘changing role teacher’ levert 136 miljoen resultaten op. Wereldwijd houdt het de gemoederen bezig. De tendens van recente artikelen is dat de docent een meer coachende rol krijgt en dat het onderwijs leerlinggestuurd in plaats van docentgestuurd moet worden. Ik dacht dat dat altijd al zo was. Er zijn in ieder geval eerder grote denkers geweest die in die richting gewezen hebben en die dateren niet van gisteren. Onderaan deze pagina heb ik enkele citaten van hen opgenomen.

Desalniettemin blijkt het al eeuwen een zoektocht en dat is logisch. We moeten als docent steeds opnieuw  ontdekken hoe we leerlingen het beste kunnen begeleiden. Wat dat betreft is het dus inderdaad nieuw en gelukkig maar. Dat maakt het voor ons én voor de leerlingen interessant. De coachende rol krijgt vorm door leerlingen de eigen mogelijkheden te helpen leren kennen. Leerlingen hechten er waarde aan als het leren over henzelf gaat én als zij uitgedaagd worden iets in zichzelf te overwinnen. Op welke wijze leerlingen daartoe uitgedaagd kunnen worden en wat die uitdaging is, verschilt per leerling. Daarom begint het coachen bij verbinding: niet met de lesstof maar met de leerlingen. Elke overwinning die een leerling behaalt, hoe klein ook, draagt bij aan vertrouwen in de docent. Hierdoor ontstaat er ontvankelijkheid wat het proces van uitwisseling makkelijker maakt. Omdat niet elke leerling hetzelfde is, is het belangrijk de leerstof vanuit verschillende invalshoeken te benaderen. Het betrekken van leerlingen bij dat proces van uitleggen, helpt om eventuele missconcepties in kaart te brengen en daarop te kunnen anticiperen. Daarnaast is het belangrijk dat er een uitdaging blijft. Een kant en klaar antwoord leidt niet tot leren, er moet iets te ontdekken vallen. Bij wiskunde bijvoorbeeld, helpt het niets als de docent steeds voordoet hoe je sommen oplost en daarmee het goede antwoord geeft. Wat wel het leren op gang brengt, is als leerlingen leren hoe je een bepaald probleem aanpakt en vervolgens ontdekken hoe zij die kennis in nieuwe situaties kunnen toepassen om vraagstukken op te lossen. Nog mooier is het als leerlingen ontdekken dat die opgedane kennis en de vaardigheid om deze kennis wendbaar toe te passen, nuttig is in andere situaties. Dergelijke succeservaringen leiden tot betrokkenheid en dragen daarmee mee aan de bereidheid zelf verantwoordelijkheid te nemen. Het is mooi om te zien dat we, met de wens hieraan bij te dragen, in de voetsporen treden van grote denkers.

Bertrand Russell
Engels filosoof, wiskundige en Nobelprijswinnaar literatuur (1950) 1872-1970
De moeilijkste opgave voor de leraar is de leerling het plezier in het leren niet te bederven.

Jean de Boisson
Nederlands schrijver (ps. van C. Buddingh) 1918-1985
De beste leraar is hij, die het meest van zijn leerlingen opsteekt.
Boeddha
Spirituele leider, geboren als Siddhartha Gautama ca. 450 vC. – ca. 370 vC
Een goed leraar moet zowel inspireren als irriteren.
William Arthur Ward
Amerikaans schrijver 1921-1994
De middelmatige leraar vertelt. De goede leraar verklaart. De betere leraar toont aan. De ware leraar inspireert.
Albert Einstein
Duits – Amerikaans natuurkundige 1879-1955
Het is de hoogste kunst van de leraar om vreugde te creëren in creatieve expressie en kennis.
Rabindranath Tagore
Indiaas mysticus, dichter en Nobelprijswinnaar literatuur (1913) 1861-1941
De voornaamste opdracht van de leraar is niet betekenissen te verklaren, maar te kloppen aan de deur van de geest.
Ralph Waldo Trine
Amerikaans schrijver en filosoof 1866-1958
De ware leraar is hij, die tracht om hem, die hij onderwijst, tot de ware kennis van zichzelf en hierdoor tot de kennis van zijn eigen innerlijke krachten te brengen, zodat hij zijn eigen tolk worden kan.
Adolph Diesterweg
Duits opvoedkundige 1790-1866
Een slechte leraar geeft de waarheid, een goede leraar leert hoe je hem kunt vinden.
Johann Heinrich Pestalozzi
Zwitsers pedagoog, schrijver en politicus 1746-1827
Het onderwijs moet zoveel mogelijk van binnen naar buiten gaan, en de leerstof moet niet van buiten naar binnen worden ingepompt.
James Beattie
Schots dichter, moralist en filosoof 1735-1803
Het doel van onderwijs zou moeten zijn om ons te leren hoe te denken, dan wat te denken – om onze geest te verbeteren, om ons in staat te stellen om na te denken voor onszelf, in plaats van het geheugen te vullen met de gedachten van andere mensen.
Gustave le Bon
Frans socioloog en psycholoog 1841-1931
Een onderwijs, in staat om het oordeel en de wil te sterken, is goed, wat de leerstof ook zij.